Mortgage Türkçele?ti, 'Tutulu Sat??' Oldu AnaDilim.Org -Türkçe Gönüllüleri - Yabanc? Dille E?itime Hay?r! Türk Lehçeleri Makaleler Gasp?ral?

Milliyet:

Yurtta?lar?n uzun vadeli taksitlerle ev alabilmesine dayal? sistemin ad? olan son günlerin moda terimi "mortgage" için Türk Dil Kurumu'nun önerdi?i "tutu" sözcü?ünün tutmamas? üzerine, Kurul üyelerinden Hamza Zülfikar'dan "tutulu sat??" önerisi geldi. Zülfikar "Yeter ki ekonomi yazarlar? ya da devlet adamlar?ndan biri bu kelimeyi kullans?n" dedi.

TDK üyesi Hamza Zülfikar bir makalesinde, daha önce Arapça'dan Türkçe'ye geçen "rehin" ve Frans?zca'dan al?nan ayn? anlamdaki "ipotek"in yan?nda ?imdi de yak?n anlaml? "mortgage" sözcü?ünün dillerde doland???na i?aret etti.

Zülfikar, mortgage sözcü?ünün anlam?n?n "Bir borcun ödenece?i inanc?yla geri al?nmak üzere borçlunun alacakl?ya verdi?i de?erli ?ey" oldu?unu belirtti. TDK'n?n rehin ve ipotek için daha önce "tutu" sözcü?ünü önerdi?ini, sözlükte kelimenin yer ald???n? ve bu kelimenin zaten halk taraf?ndan kullan?ld???n? dile getiren Zülfikar, sözcü?ün daha çok Tokat, Isparta, Denizli, Bal?kesir, Sakarya, Adana, ?zmir, Kütahya, Manisa da kullan?ld???n? bildirdi.

"DEVLET ADAMLARI KULLANSIN"

Tutu sözcü?ünün çok ilgi görmedi?ine de i?aret eden Zülfikar, mortgage teriminin yerine "tutulu sat??"?n kullan?labilece?ini belirtti. Zülfikar, "Yeter ki para, banka konular?nda, ekonomi sayfalar?nda yaz? yazanlar veya devlet adamlar?ndan biri bu sözü kullans?n" dedi.

Referans

?pote?e dayal? uzun vadeli konut finansman sisteminin yasal zeminini olu?turan ve ?imdiye kadar mortgage olarak tan?mlanan sistemin ad? Türkçele?tirilerek "tutulu sat??" oldu. TBMM Plan ve Bütçe Alt Komisyonu, tasar?da mortgage sistemine tutulu sat?? denilmesini kararla?t?rd?.

Av. A. Erdem Akyüz

Devlet Bakan? Abdüllatif ?ener ?UDKE? imini be?enmi?. Bunun aç?l?m? ilk harflerini ald??? ?Uzun dönemli konut edinme sistemi? imi?.Bu bir isim olmaktan ziyade, bir tarifin k?salt?lmas? oluyor. Kald?ki bir tarifin ilk harflerinden olu?an isim bulma yöntemi, k?s?r dillere özgü bir yöntemdir. Türkçe ise matematiksel yap?s? ve kurgusu ile, yeni kelimeler türetmeye en uygun olan emsalsiz bir yap?ya sahip olmas? bak?m?ndan, bu yönteme ba?vurmaya gerek yoktur.

Türk Dil Kurumu ise ?Tutulu Sat??? ismini önermi?. Türkçenin kelime üretme yetisini gösteren güzel bir tan?m.

TDK Ba?kan? ?ükrü Halûk Akal?n'?n Hakk? Devrim'in ?tirazlar?na Yan?t?:

Say?n Devrim,

Bugünkü yaz?n?zda Kurumumuzun mortgage sistemi için teklif etti?i tutulu sat?? sözüne de?inerek devlet zorundan yararlanmak istedi?imizi belirtiyorsunuz. Teklif edilen tutu sözünün de argodaki baz? kelimeleri ça?r??t?raca??n? yaz?yorsunuz. Öncelikle tutu sözünün Kurumumuzun türetti?i ve teklif etti?i bir söz olmad???n? belirtmem gerekir. XIV. yüzy?ldan itibaren Türkiye Türkçesinde dutu, duta, tutu biçimlerinde ve ?rehin? anlam?nda (TDK, Tarama Sözlü?ü, II/1289), günümüzde de Isparta, Denizli, ?zmir, Manisa, Bal?kesir, Kütahya, Sakarya, Tokat, Urfa, Mu?, Adana ve Tekirda? bölge a??zlar?nda tutu biçiminde ve ?rehin? anlam?nda kullan?ld???n? belirtmem gerekir. Bu söz Türkçenin söz varl???nda yakla??k yedi yüzy?ld?r kullan?lmaktad?r. Mortgage sözü ?ipotek, rehin? anlam?ndad?r. ?potek ve rehin dilimizin söz varl???ndaki yabanc? kökenli sözlerdendir, ancak mortgage yeni bir kavram olarak Türkçede kullan?lmaya ba?lan?yor. Kurumumuz, mortgage sözü yayg?nla?madan 13 Aral?k 2004?te dilimizin söz varl???ndaki tutu sözünden yararlan?p yeni bir kavram olan ?mortgage sistemi? veya ?mortgage sat???? yerine yeni bir terim olarak ?tutulu sat????, önermi?tir.

Konunun yeniden gündeme gelmesinin sebebi ise haz?rlanmakta olan yasaya mortgage sözünün al?nmamas? bunun yerine tutulu sat?? sözünün kullan?lmas? dile?iyle Ba?bakan yard?mc?s? ve Devlet Bakan? Say?n Abdüllatif ?ener?e, TOK? Ba?kanl???na ve di?er ilgili kurumlara resmî yaz?yla ba?vurmam?zd?r. Teklif etti?imiz kelimenin be?enilip benimsenmesini beklerken, haz?rlanmakta olan bir yasada mortgage sözünün kullan?lma olas?l??? kar??s?nda sessiz kalmam?z beklenemezdi. Çünkü mortgage, Türkçenin yaz?m?n? da söyleni?ini de bozan özellikler ta??maktad?r. Daha bugünden mortgage?a, mortgage?ta gibi tuhaf yaz?l?? biçimleri bas?nda gözlenmektedir. Bu durum kar??s?nda el ele vererek, özellikle sizin deste?i ile mortgage sözünü yerine dilimizin kaynaklar?ndan ve köklerinden yararlan?larak tutulu sat??? yayg?nla?t?rmam?z gerekiyor.

En derin sayg?lar?mla.

?ükrü Halûk AKALIN

Türk Dil Kurumu Ba?kan?

Hakk? Devrim Ne Demi?ti?

«Tutulu sat??» laf? tutmaz

Her yi?idin bir yo?urt yiyi?i vard?r, derler ya! Benim içimden de zaman zaman «Her dilin kendince bir güzellik anlay??? vard?r, onu zorlamaya kalkmay?n!» diye hayk?rmak gelir. Bununla bitmez. Dillerin akl? da vard?r, zekâs? da... ?airlerin sesinde doru?a eri?leri bo?una m? san?rs?n?z?

Bu konuda pek mutlu olmad???m? biliyorsunuz. Sevindi?im oluyor gene de zaman zaman.

Ne zaman, bak?n söyleyeyim.

Esra Ak?n adl? genç meslekta??m?n «Yabanc?lar markalar?yla geliyor» ba?l?kl? güzel haberini okudum (Milliyet, 27 a?ustos). ?çinde büyük ma?azalar?n da bulundu?u al??veri? merkezlerini adland?rmakta henüz ortak bir karara varamad?k. Esra'n?n, yaz?s?nda, hem de birçok yerinde çok katl? ma?azalar terimini kulland???n? gördüm. Ataköy Galleria'dan, Etiler Akmerkez'den bu yana ma?aza deyip geçemeyece?imiz çok büyük, çok çe?itli al??veri? imkân? sa?layan, neredeyse semt büyüklü?ünde dev binalara girip ç?k?yoruz. Ben bunlara çokkatl? çar??lar diyelim der dururum; kapal?çar?? gibi. Bana kat?lan ilk ki?i Esra oldu, buna seviniyorum.

?ki üç arkada? teklif etti?imiz AVRO'nun benimsenmesine de sevinmi?tim. ?u mortgage'a da bir kar??l?k bulabilsek ev-edindirme gibi bir kar??l?k; evedindirme kredisi mesela... Tutulu sat?? laf? bu dilin akl?na da, zevkine de, zekâs?na da ters gelir.