Ünlü Daralmas? (a - ?, e ? i) |
Türkçede a, e ünlüsü ile biten fiillerin ?imdiki zaman çekiminde, söyleyi? ve yaz?l??ta da a ünlüleri ?, u; e ünlüleri i, ü olur: ba?l?yor, kan?yor, oynuyor, doymuyor; izliyor, diyor, gelmiyor, gözlüyor.
Birden çok heceli ve a, e ünlüleri ile biten fiiller, ünlüyle ba?layan ek ald?klar?nda bu fiillerdeki a, e ünlülerinde söyleyi?te yayg?n bir daralma (? ve i'ye dönme) e?ilimi görülür. Ancak, söyleyi?teki ?, i ünlüleri yaz?ya geçirilmez: ba?layan, ya?ayacak, atlayarak, saklayal?, atmayal?m, gelmeyen, izlemeyecek, gitmeyerek, gizleyeli, besleyelim.
Buna kar??l?k tek heceli olan demek ve yemek fiillerinde, söyleyi?teki i ünlüsü yaz?ya da geçirilir: diyen, diyerek, diyecek, diyelim, diye; yiyen, yiyerek, yiyecek, yiyelim, yiye, yiyince, yiyip. Ancak deyince, deyip sözlerindeki e yaz?l??ta korunur.
|
| |
Aralıksız 