Dil Nedir (Kişilerden Tanımlar) |
1. DİL NEDİR?
Ferdinand de Saussure
Dil bir kâğıda da benzetilebilir: Düşünce kâğıdın ön yüzü, ses ise arka yüzüdür. Kâğıdın ön yüzünü kestiniz mi, ister istemez arka yüzünü de kesmiş olursunuz. Dilde de durum aynı: Ne ses düşünceden ayrılabilir, ne de düşünce sesten. (Ferdinand de Saussure (1980) Genel Dilbilim Dersleri I, TDK, Yayınları, Ankara, s.105).
Edward Sapir
"Language is a purely human and non-instinctive method of communicating ideas, emotions and desires by means of voluntarily produced symbols."(Edward Sapir (1921) Language. New York: Harcourt Brace)
G. Trager
"A language is a system of arbitrary vocal symbols by means of which the members of a society interact in terms of their total culture."(G.Trager, (1949) The Field of Linguistics. Norman, OK: Battenberg Press)
Noam Chomsky
Bir dil, her biri sonlu uzunlukta ve sonlu bir üyeler kümesinde oluşturulan (sonlu ya da sonsuz) cümleler kümesidir.
“A language is "a set (finite or infinite) of sentences, each finite in length and constructed out of a finite set of elements." (Noam Chomsky (1957) Syntactic Structures. The Hague: Mouton.
R.A. Hall
"Language is "the institution whereby humans communicate and interact with each other by means of habitually used oral-auditory arbitrary symbols."(R.Hall (1964) Introductory Linguistics, Philadelphia, PA: Chilton.)
Michael Halliday
"Language is a range of possibilities, an open-ended set of options in behavior that are available to the individual in his existence as social man. The context of culture is the environment of any particular selection that is made from within them ... The context of culture defines the potential, the range of possibilities that are open. The actual choice among these possibilities takes place within a given context of situation."(Michael A.K. Halliday (1973) Explorations in the Functions of Language, London: Arnold.)
Muharrem Ergin
Dil, insanlar arasında anlaşmayı sağlayan tabiî bir vasıta, kendisine mahsus kanunları olan ve ancak bu kanunlar çerçevesinde gelişen canlı bir varlık, temeli bilinmeyen zamanlarda atılmış gizli antlaşmalar sistemi, seslerden örülmüş içtimaî bir müessesedir (Muharrem Ergin (1985) Türk Dil Bilgisi, İstanbul, s.3).
Tahsin Banguoğlu
"Dil insanların meramlarını anlatmak için kullandıkları bir sesli işaretler sistemidir. Elle, başla, gözle, kaşla işaretler yaparak da bazı duygularımızı, düşünce ve dileklerimizi anlatırız. Fakat en mükemmel anlatma (expression) vasıtamız dildir.
Konuşma (parole) kişi oğluna vergi olan ve insıan hayvandan ayıran bir yüksek işleyiştir(function). İnsan konuşma yeteneği ile doğar. Fakat dil doğuştan bilinmez. Çocuk içinde yaşadığı topluluğun dilini, anadilini (langue maternelle) uzun bir çıraklık devresi süresince öğrenir. Aslında her dil (langue) bir insanlar topluluğu arasında binyıllar boyunca gelişerek meydana gelmiş bir sosyal kurumdur"(Tahsin Banguoğlu (1986) Türkçenin Grameri, Ankara, s.9)
Tahir Nejat Gencan
Duygu, düşünce ve dileklerimizi anlatmaya yarayan işaretlerin —daha çok, ses işaretlerinin— hepsine birden dil denir... Dil, düşüncenin, —daha geniş anlamıyla içbenligimizin — aynasıdır (Tahir Nejat Gencan (1966) Dilbilgisi, İstanbul, s.1).
Berke Vardar
Belli bir insan topluluğuna özgü, çift eklemli sesli göstergeler dizgesi. F. de Saussure'ün yaptığı ve birçok dilbilimcinin benimsediği ayrıma göre, dilyetisinin toplumsal ürünü olan dil, bu yetinin bireylerce kullanılabilmesini (bak. söz) sağlayan ve toplumca benimsenmiş olan uzlaşımsal bir düzendir. Hem gösterenlerle gösterilenlerin birleşmesiyle oluşan bir dizge, hem de bu birleşimin ürünü olan göstergelerle bunlaır oluşturan ve bunların oluşturduğu öğelerin işleyiş kurallaırın içeren düzenektir. 2. Bildirişim sağlamak aracı olarak kullanılan ve doğal diller dışında kalan her türlü göstergeler dizgesi, anlatım yöntemi (örn. sinama dili, arıların dili). (Berke Vardar (1998) Açıklamalı Dilbilim Terimleri Sözlüğü, İstanbul, s.75)
Fuat Bozkurt
Dil, evreni algılayış ve yansıtmanın ses, sözle göstergesidir. Evren sonsuz ve devingendir. Kişioğlu evreni bilinci ile algılar, dili ile yansıtır. Kişioğlu evreni algılama ve yansıtması ölçüsünde dili güçlüdür. Bu bakımdan dil, kişinin evrene açılan aydınılığıdır (Fuat Bozkurt (1995) Türkiye Türkçesi, İstanbul, s.5).
Yukarıdaki tanımları da göz önüne alarak ifade edersek, dil, insan hayatının merkezinde yer alan ve onun kendisini, evreni ve sosyal çevresini tanımasını, insanlarla iletişim kurmasını, içinde yaşadığı toplumun geçmiş birikimlerini edinmesini sağlayan göstergelerden örülü bir bildirişim sistemidir, diyebiliriz.
2. DİLİN TASARIM ÖZELLİKLERİ
2.1. Vocal-Auditory Channel
Sound is used between mouth and ear, as opposed to visual, tactile, olfactory or other channels of communication.
2.2. Broadcast Transmission
A signal can be heard by any person within earshot, and the source can be determined by the ears' direction finding ability.
2.3. Rapid Fading
Auditory signals are transitory. They disappear seconds after having been spoken and do not wait on the listener's convenience.
2.4. Interchangeability
Speakers of language are also listeners and vice-versa. Speakers of a language can reproduce any message they understand, unlike the courtship message of some other species.
2.5. Total Feedback
Speakers can hear their own voices and can reflect on -- and modify -- their own speech.
2.6. Specialization
The sound waves of speech have no other function than to signal meaning.
2.7. Semanticity
The elements of speech convey meaning through their referential relationship to the social, cultural and physical worlds shared by communicants.
2.8. Arbitrariness
There is no natural or essential relationship between the signal and its referent. The meanings of linguistic signals are purely a matter of social convention.
2.9. Discreteness
All speech can be broken down into a finite set of speech elements that contrast with one another (phonemes). This feature differs from animal growling, where there are continuous scales of variation in strength.
2.10. Displacement
It is possible to talk about things or events displaced in time and space from the speaker and hearer.
2.11. Productivity/Openness
Languages have an infinite capacity to express and understand meaning by using old speech elements to produce new utterances.
2.12. Traditional Transmission
Language is not instinctual; it is passed down from generation to generation through processes of teaching and learning.
2.13. Duality of Patterning
The sounds in a language have no intrinsic meaning but can be combined in different ways to produce an infinite number of meaningful utterances.
2.14. Prevarication
Linguistic messages can be false. Because of this, we can make guesses, tell stories, construct hypotheses and lie.
2.16. Learnability
Any speaker of one language can learn any other language.
2.17. Reflexivity
Language can reflect on itself. It is possible to talk about the way people talk.
(Charles F. Hockett (1960) The Origin of Speech. Scientific American 203.; Charles F. Hockett ve Robert Ascher (1964) The Human Revolution, Current Anthropology 5: 135-147 adlı eserlerden uyarlamadır. Kaynak: http://www.aucegypt.edu/academic/anth/anth352/what_is_language.htm
|
| |
İleri Teknoloji 