 |
 Karıştırıcı 
İngilizce blender sözü dilimizde "Değişik malzemelerin birbirine karıştırılmasına, kesilip ufalanmasına yarayan alet." anlamında kullanılmaktadır. Bu söze karşılık olarak Kurumumuz, karıştırıcı kelimesini önermektedir.
Blender
|
|
|
|
doğal zayıflama,
özel ders,
orjinal pembe maske,
ozoderm,
tercüme,
maydanoz hapı,
smoky 7,
sandalose,
metrik kılavuz,
psikolog,
african mango,
mesut yar
antakya
biber hapı ile zayıfladı
|
|
|  |
Eski Türkçe Dönemi |
Türkçenin belgelerle takip edilen ilk dönemi olup 13. yüzy?la kadar olan zaman? içine al?r. Türkçenin bütün dönemleri hesaba kat?ld???nda hem ses ve biçim bilgisi hem de söz varl??? bak?m?ndan en saf ve duru dönemidir. Dilin gramer özelliklerini, tarihî geli?imini tespit için düzenli ve bol metinlerin oldu?u bu dönemde bütün Türkler, Türkçenin bu ilk yaz? dilini kullanm??lard?r. Eski Türkçe dönemine ait metinler; Köktürk, Uygur ve Karahanl? metinleri olarak üç grupta toplan?r:
a) Köktürk metinleri
Köktürklerin kendi icad? olan Köktürk alfabesiyle ta?lar (bengü ta?lar*) üzerine yaz?lan metinlerdir. Bir k?sm? çe?itli albüm ve dergilerde tan?t?lan, bir k?sm? ise henüz yay?nlanmam?? irili ufakl? bu metinlerin say?s? 250?den fazlad?r. Bengü ta?lar?n en me?hurlar? Kül Tigin, Bilge Ka?an, Tonyukuk ad?na diktirilen ve Köktürk Yaz?tlar? (Orhun Abideleri) ad?yla bilinenlerdir. Metin itibariyle daha uzun ve kapsaml? olan bu yaz?tlar d???nda Köktürk ça??na ait di?er bengü ta?lar ?unlard?r: Çoyr?n, Hoytu Tamir, Nalayha, Talas, Hangiday, ?he-Nûr, Köl ?ç Çor (?he-Hu?otu), ??bara Tamgan Tarkan (Ongin), Altun Tamgan Tarkan (?he-A?ete), Mahan Ka?an (Bugut).
Bunlardan ?Çoyr?n bengü ta??n?n 687-692 y?llar? aras?nda dikildi?i tahmin edilmektedir. E?er bu tahmin do?ruysa, alt? sat?rl?k bu ta?, Türkçe yaz?lm?? olan ve Köktürk harflerinin kullan?lm?? bulundu?u ilk metin olmaktad?r.?[1] Ancak son y?llarda yap?lan ara?t?rmalar dikkatlerin yeni bir malzeme üzerinde toplanmas?na sebep olmu?tur: Kazakistanda Esik kurgan?ndan ç?kan bak?r tas üzerindeki Köktürk i?aretli k?sa yaz?n?n okunu?u do?rulan?rsa Türk yaz? dilinin belgeleri Çoyr?n bengü ta??ndan 1200 y?l kadar daha önceye gidecek demektir.
?leri bir tarihte belki yeni malzemeler ortaya ç?kabilir. Ancak bugün itibariyle bu döneme ait en önemli belgeler hiç ?üphesiz Köktürk Yaz?tlar?d?r. Bu yaz?tlar?n bulunmas? ve yaz?s?n?n 1893?te Danimarkal? V. Thomsen taraf?ndan çözülerek okunmas?, Türk dili ara?t?rmalar? için dönüm noktas?d?r.
b) Uygur metinleri
Köktürk devleti y?k?ld?ktan sonra tarih sahnesinde Uygurlar? görürüz. Yeni bir din aray???yla Budizm?i benimseyen Uygurlar, Uygur yaz?s? ve Mani, Brahmi yaz?lar?yla ta? ve kâ??t üzerine yaz?lm?? çe?itli metinlerle kütük basmas? eserler b?rakm??lard?r. Do?u Türkistan?daki kaz?larda ortaya ç?kar?lan yüzlerce sand?k eserin ço?u, dinî nitelikli olmakla beraber aralar?nda t?p, falc?l?k, astronomi ve ?iirle ilgili olanlar da vard?r. En önemlileri ?unlard?r:
· Sekiz Yükmek (Sekiz Y???n): Çinceden çevrilen Sekiz Yükmek?te Burkanc?l??a ait dinî-ahlâkî inan??lar ve baz? pratik bilgiler vard?r. Uygurlar aras?nda çok yay?lan bu eser; k?sa cümleleriyle, içten anlat?m? ve zengin söz varl???yla dikkati çeker.
· Altun Yaruk (Alt?n I??k): S?ngku Seli Tutung taraf?ndan Çinceden Uygurcaya çevrilen en hacimli sudurdur.* Burkanc?l???n temellerini, felsefesini ve Buda?n?n menk?belerini içerir. Bunlardan en me?hurlar? ?ehzade ile Aç Pars Hikâyesi (Açl?ktan ölmek üzere olan pars? kurtarmak için kendini feda eden ?ehzadenin hikâyesi), Dantipali Be? hikâyesi (Maiyetindeki geyikleri kurtarmak için kendini feda eden geyikler be?ini Dantipali Be? öldürür ve korkunç alevler de Dantipali Be??i yutar.) ve Ça?tani Be? hikâyesi (Ülkesindeki insanlara hastal?k ve bela getiren ?eytanlarla Ça?tani Be??in mücadelesi)dir.
· Irk Bitig (Fal Kitab?): Köktürk yaz?s?yla yaz?lm?? bir fal kitab?d?r. Her biri ayr? fal olarak yaz?lan 65 paragraftan olu?ur. Çe?itli inan??lar ve masal unsurlar?n?n bulundu?u kitapta günlük dile ait pek çok kelime de vard?r.
· Kalyanamkara ve Papamkara Hikâyesi (?yi Dü?ünceli ?ehzade ile Kötü Dü?ünceli ?ehzade): Burkanc?l??a ait bir menk?benin hikâyesidir: ?yi dü?ünceli ?ehzadenin bütün canl?lara yard?m etmek ve canl?lar?n birbirlerini öldürmelerini engellemek için bir mücevheri elde etmek üzere yapt??? maceral? yolculuk anlat?l?r.
c) Karahanl? metinleri
Eski Türkçenin Karahanl? dönemine ait ba?l?ca eserleri ?unlard?r:
· Kutadgu Bilig (Mutluluk Bilgisi): Yusuf Has Hâcib, 1069-1070 y?l?nda 6645 beyit olarak yazd??? bu eserinde devlet, adalet, insan ve akl? temsil eden dört sembolik ki?iyi birbirleriyle konu?turarak insanlara iki cihanda mesut olman?n yolunu göstermi?tir. Siyasetname niteli?indeki eserde, ideal bireylerden olu?an bir toplum ve devlet göz önünde canland?r?lm??t?r. Millî kültürle ?slâm kültürünün ustal?kla birle?tirildi?i bu eser Tabgaç Bu?ra Karahan??n iltifat?na mazhar olmu? ve yazar?na da Has Hâciplik* unvan?n? kazand?rm??t?r. Kutadgu Bilig, ?slâml???n etkisindeki Türk edebiyat?n?n ilk ürünüdür. Dil ve edebiyat tarihi yan?nda kültür tarihi bak?m?ndan da en önemli kaynaklardan biridir.
· Dîvânü Lûgati?t-Türk: Araplara Türkçeyi ö?retmek ve Türk dilinin üstünlü?ünü göstermek amac?yla Ka?garl? Mahmud taraf?ndan 1072?de yaz?lmaya ba?lanan ve 1077 y?l?nda halife Ebü?l Kas?m Abdullah?a sunulan bu eser, ansiklopedik bir Türk dili sözlü?üdür. Ka?garl? Mahmud, Türkçeden Arapçaya sözlük tertibinde haz?rlad??? eserinde madde ba?? kelimeleri aç?klarken kendi derledi?i deyimlerden, savlardan (atasözleri), ko?uklardan (ko?malar) örnekler de vermi?tir. Ayn? zamanda, halk edebiyat?n?n ilk ürünleri de ilk defa böyle bir eserde derlenmi?tir. Türk toplum hayat?ndan örneklerin de bulundu?u Dîvânü Lûgati?t-Türk, 11. yüzy?l Orta Asya Türk dünyas?n?n en sa?lam dil miras? olmas?n?n yan?nda Türk kültürü ve medeniyetinin e?siz kaynaklar?ndan biridir.
· Atabetü?l-Hakay?k (Gerçeklerin E?i?i): Dinî ve tasavvufî konular?n anlat?ld??? bu eserin Edib Ahmet taraf?ndan 12. yüzy?l?n ba?lar?nda yaz?ld??? tahmin edilmektedir. Kitapta; bilginin yarar?, cahilli?in zarar?, dili tutman?n önemi, cimrili?in kötülü?ü, cömertli?in iyili?i, alçak gönüllü?ünün güzelli?i, kibrin kötülü?ü gibi konular i?lenmi?tir. Eser bu bak?mdan ö?retici bir özelli?e sahiptir.
· Divân-? Hikmet: Hoca Ahmet Yesevî?nin ?iirlerine hikmet, bu ?iirlerin topland??? defterlere Divân-? Hikmet denmektedir. Bu eserdeki ?iirlerin hepsi, Hoca Ahmet Yesevî?ye ait de?ildir. Kitapta, ö?retici yönü a??r basan manzumeler vard?r. Hoca Ahmet Yesevî, Türklerin ?slâm? daha iyi tan?malar?na hizmet etmi?, ya?ad??? dönemde birle?tirci bir rol üstlenmi?, Hac? Bektâ?? Velilerin Yunus Emrelerin, Mahdum Kulular?n yeti?mesine vesile olmu?tur.
Kaynak: Suzep
|
| |
|
|
