Küçük ünlü Uyumu |
Küçük ünlü uyumu kural? iki yönlüdür:
1. Bir kelimenin ilk hecesinde düz ünlü (a, e, ?, i) varsa sonraki hecelerde de düz ünlü bulunur: anla?mak, yana?mak, kay?kç?, ?s?rmak, ?l?kla?mak, seslenmek, yelek, bilek, çilek.
2. Bir kelimenin ilk hecesinde yuvarlak ünlü (o, ö, u, ü) varsa bunu izleyen ilk hecede dar yuvarlak (u, ü) veya geni? düz (a, e) ünlü bulunur: boyunduruk, çocuk, odun, yorgunluk, yoklamak, vurmak, yumurta, özlemek, güre?mek, sürmek.
Küçük ünlü uyumuna ayk?r? baz? Türkçe kelimeler de vard?r: avuç, avurt, çamur, kabuk, kavuk, kavun, kavur-, kavu?-, savur-, ya?mur.
Küçük ünlü uyumu, al?nt? kelimelerde aranmaz: aktör, alkol, bandrol, daktilo, doktor, horoz, kabul, kitap, konsolos, muz?r, mühim, mümin, müzik, profesör, radyo, vakur.
Küçük ünlü uyumuna ayk?r? kelimelere getirilen ekler, kelimenin son ünlüsüne uyar: kavun-u, konsolos-lu?-u, mümin-lik, müzik-çi, ya?mur-luk.
-ki aitlik eki yaln?zca birkaç örnekte küçük ünlü uyumuna uyar: bugünkü, dünkü, öbürkü.
Bu ünlü düzenleri ve ilk heceyi izleyen ünlüler a?a??daki çizelgede gösterilmi?tir:
|
| |
Yazıcı 