 |
 Köktenci 
Batı kökenli radikal (radical) sözü dilimizde "kökten, temelden" anlamlarının yanı sıra, "Bilimde, dinde, siyasette esasa dönük yenilikler yapma eğiliminden yana olan." anlamında da kullanılmaktadır. Felsefede ise "Yaşama biçimlerini, yaşama ilişkilerini eleştirip kökten değiştirme eğiliminde olan kimse." anlamıyla geçmektedir. Bu kullanımlar dikkate alınarak radikal için Kurumumuz tarafından köklü, kökten ve köktenci karşılıkları önerilmektedir. Buna göre, radikalizm için de köktencilik karşılığı uygun olacaktır.
Radikal
|
|
|
|
doğal zayıflama,
özel ders,
orjinal pembe maske,
ozoderm,
tercüme,
maydanoz hapı,
smoky 7,
sandalose,
metrik kılavuz,
psikolog,
african mango,
mesut yar
antakya
biber hapı ile zayıfladı
|
|
|  |
Orta Türkçe Dönemi |
Eski Türkçeyle yeni Türkçeyi birbirine ba?layan geçi? dönemidir. Bu dönemde bütün Orta Asya?da kullan?lan Türkçeye, Ortak Türkçe, Mü?terek Orta Asya Türkçesi adlar? da verilmi?tir. ?Orta-Asya Türk dünyas?, XII. yüzy?lda ba?layan baz? kayna?ma, kar??ma ve ayr??malar?n sonucu olarak, yava? yava? Türk dilinin genel yap?s?nda birtak?m de?i?me ve geli?melere sahne olmu?tur. Bu de?i?me ve geli?meler yeni yaz? dillerinin olu?mas?na ortam haz?rlam??t?r. Böyle bir olu?um ve dallanmaya be?iklik eden as?l bölge Harezm bölgesidir. Bu bölge, dil tarihimizde, bir yandan Karahanl? Türkçesi ile Harezm Türkçesini birbirine ba?layan bir köprü vazifesi görürken, bir yandan da Eski Türkçenin yeni ?artlar alt?nda devam?n? sa?layan ve Do?u Türkçesini ba?latan Ça?ataycan?n olu?mas?na ortam haz?rlam??t?r. Edebî gelenek bak?m?ndan, Harezm?in kuzeyindeki Alt?nordu-K?pçak Türkçesi de Harezm Türkçesine dayand??? için bölgenin K?pçak Türkçesinin ayr? bir kol hâline geli?inde de büyük katk?s? vard?r. Horasan ve ?ran?dan bat?ya do?ru yol alarak XIII. yüzy?lda O?uz Türkçesi temelinde yeni bir kol olu?turan Türk yaz? dilinin ilk belirtileri ve filizlenmesi de yine bu bölgede ba?lam??t?r denebilir.
Görülüyor ki, Harezm bölgesinde kurulup geli?mi? olan Harezm Türkçesi, XIII. yüzy?la kadar biribirinin devam? niteli?inde tek kol hâlinde ilerleyen Türk yaz? dilinin Ça?atay, O?uz ve K?pçak temelinde yeni dallanmalar?na kaynakl?k etmi?tir. Bu dallanman?n gerekli k?ld??? ?artlara elveri?li bir ortam haz?rlam??t?r... Esasen bu devir Türkçesine Orta Türkçe denmesinin sebebi de Eski Türkçe ile Yeni Türk dili kollar? aras?nda bir geçi? devresi niteli?i ta??mas?ndand?r. Bu bak?mdan Türk dili tarihindeki yeri önemlidir.?[2]
Türk dili ve Türk kültüründe önemli de?i?melerin oldu?u bu dönem, Harezm Türkçesi ile temsil edilir. Harezm Türkçesi, 13. ve 14. yüzy?llarda Bat? Türkistandaki yaz? diline verilen isimdir. Edebî gelenekler bak?m?ndan Karahanl? Türkçesine dayanan bu yaz? dili, O?uz ve K?pçak lehçelerinden de etkilenmi?tir.
Karahanl? Türkçesinden Ça?atay Türkçesine geçi? olarak de?erlendirilen bu dönemde, dil tarihi bak?m?ndan önemli eserler yaz?lm??t?r. Bu dönemin dil yadigârlar?n? Harezm Türkçesi ve K?pçak Türkçesi olmak üzere iki grupta de?erlendirmek de mümkündür. Bunlardan ba?l?calar? a?a??da k?saca an?lm??t?r:
Harezm Türkçesinin yadigârlar?:
· Mukaddimetü?l - Edeb: Dîvânü Lûgati?t-Türk?ten sonra Orta Türkçe döneminin en zengin söz varl???na sahip bu eser, Zemah?erî taraf?ndan 1127-1144 y?llar? aras?nda pratik bir sözlük tertibinde yaz?larak Harizm?ah Ats?z?a sunulmu?tur.
· K?sasü?l - Enbiyâ: Rabguzî taraf?ndan bir y?lda yaz?larak 710 (1310)?da Emir Nasrüddin Tok Bu?a?ya sunulan bu eserde; Kur?an?kerim?de ad? geçen peygamberlere ait k?ssalar?n yan? s?ra Hz. Muhammed, dört halife, Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin?e ait menk?beler de vard?r.
· Muînü?l ? Mürid: Arapça bilmeyen Türkmenlere ?slâm f?kh?n? ve tasavvufu ö?retmek amac?yla ?slâm mahlasl? bir ?air taraf?ndan 1313 y?l?nda yaz?lan 900 beyitlik manzum bir eserdir.
· Muhabbetnâme: 1353?te Harezmî taraf?ndan yaz?lan manzum bir eserdir.
· Nehcü?l ? Ferâdis: Kerderli Mahmut taraf?ndan 1358?de yaz?lm??, k?rk hadis tercümesi niteli?inde dinî, ahlâkî bir eserdir. Sade bir dille kaleme al?nan bu eser, Harezm Türkçesinin nesir alan?ndaki güzel örneklerinden biridir.
Anonim Kur?an Tefsiri bu döneme ait di?er bir eserdir.
K?pçak Türkçesinin yadigârlar?:
· Kodeks Kumanikus (Codex Cumanicus): ?talyan tüccarlar ve Alman rahipler taraf?ndan derlendi?i tahmin edilen, Hristiyanl??a ait ilâhileri, bilmeceleri Türkçe ? Almanca ? Lâtince ? Farsça sözlük parçalar?n? içine alan ve anonim bir eser olan Kodeks Kumanikus, K?pçakça için oldu?u kadar Türk dili tarihi için de önemli bir kaynakt?r. Eserdeki 1303 tarihi eserin yaz?l?? tarihi mi yoksa istinsah tarihi mi oldu?u bilinmemektedir.
· Tercümanü Türkî ve Arabî: Konyal? Halil b. Muhammed b. Yusuf taraf?ndan 1245?te M?s?r?da yaz?lm?? veya istinsah edilmi? bir lügat ? gramerdir. M?s?r?da yaz?lan K?pçakça eserler içinde ??imdilik- tarihi bilinenlerin en eskisidir.
· Kitâbü?l-?drâk li Lisânü?l-Etrâk: Türkçenin bilinen ilk grameridir. Esirü?d-din Ebû-Hayyan taraf?ndan 1312?de yaz?lm??t?r.
· Husrev ü ?irin: Nizamî?nin ayn? adl? eserinin Türk edebiyat?ndaki ilk tercümesidir. 1341?de Kutb taraf?ndan yaz?lm??t?r. K?pçak Türkçesinin temel kaynaklar?ndan biridir.
· Gülistan Tercümesi: Sadî?nin Gülistan adl? Farsça eserinden Sarayl? Seyf?in yapt??? tercümedir.
· Et-Tuhfetü?z-Zekiyye fi?l-Lûgati?t-Türkiyye: Yaz?l?? tarihi kesin belli olmayan K?pçak gramerlerinden biridir.
· El-Kavaninü?l-Külliye li Zabti?l-Lûgati?t-Türkiyye: K?pçakçan?n önemli gramerlerinden olan bu eserin de yazar? bilinmemektedir.
Kaynak: Suzep
|
| |
|
|
