 |
 Nesil 
Fransızcadan dilimize giren jenerasyon (generation) sözü, "doğuş, soy, nesil" anlamlarına gelmektedir. Ayrıca bitki ve hayvan üremeleri için de kullanılmaktadır. Kurumumuz, bu söz yerine kullanılmak üzere kuşak, nesil karşılıklarını önermektedir.
Jenerasyon
|
|
|
|
doğal zayıflama,
özel ders,
orjinal pembe maske,
ozoderm,
tercüme,
maydanoz hapı,
smoky 7,
sandalose,
metrik kılavuz,
psikolog,
african mango,
mesut yar
antakya
biber hapı ile zayıfladı
|
|
|  |
Türkçenin Kaybolan Sesleri |
Haluk ?ahin Radikal'deki kö?esinde, internet hayat?m?za girdi gireli, x ve w harflerinin etraf?m?zda cirit att???n?, art?k bu fiilî durumun alfabemizde resmiyet kazanmas? gerekti?ini yazd?. Konuyla ilgili yazarlar?n bir süredir tart??t?klar? bu mesele, ister istemez mevcut alfabemizdeki baz? eksikliklerin de gündeme gelmesini sa?lad?. Taha Akyol da dünkü Milliyet'te, yirmi dokuz harfli alfabemizde yeterli harf bulunmad??? için Türkçenin kaybolan seslerinden söz ediyordu.
Ünlü (vokal) bak?m?ndan çok fakir olan Arap alfabesiyle ünlüsü bol Türkçenin birlikteli?i ba??ndan beri problemliydi. ?a??rt?c? olan, bu problemi giderme yolunda hemen hiç çal??ma yap?lmam?? olmas?d?r. Ayn? alfabeyi kullanan öteki halklar, kendi dillerine has sesler için baz? i?aretler kullanarak yeni harfler türettikleri halde, atalar?m?z böyle bir ihtiyaç hissetmemi?, Arapçada bulunmayan p, ç, j ve ñ ünsüzlerini (konsonant) ilâve etmek d???nda, ?slahattan kaç?nm??lard?r. Do?rusu ben bu tuhaf zihin tembelli?ini aç?klamakta zorlan?yorum.
1928'de asl?nda köklü bir zihnî dönü?üm hedeflenerek yap?lan harf ink?lab?n?n dayand?r?ld??? en önemli gerekçe budur: Arap alfabesiyle Türkçenin ses yap?s? aras?ndaki kan uyu?mazl???. Ancak yeni alfabede de ayn? ?ekilde baz? seslerimizin yok say?ld??? nedense hep görmezlikten gelinmi?tir. Çok k?sa bir sürede haz?rlanan ve kabul edilen modern Türk alfabesi, zamanla Türkçedeki bütün sesleri eksiksiz kar??layacak hale getirilmesi gerekirken mevcut ?ekliyle dokunulmazl?k z?rh?na büründürülmü? ve bu yüzden birçok ses yok olmu?tur.
Yeni alfabe, dilimizdeki Arapça ve Farsça as?ll? kelimelerin imlâs?nda büyük s?k?nt?lar yaratt??? gibi, aslî seslerimizi de tam kar??lam?yordu. Mesela, el'i él'den, geç'i géç'ten ay?rmam?z? sa?layacak kapal? e unutulmu? veya gözden ç?kar?lm??t?. Ayn? ?ekilde Türkçenin güzel ve zengin seslerinden biri olan deñiz, diñlemek, añlamak gibi kelimelerdeki genizden gelen ñ sesini kar??layacak bir harf de dü?ünülmemi?tir. Bu harfe "onuñ defterini", "seniñ defteriñi" gibi kullan??lardaki ses farkl?l?klar?n? belirtmek için de ihtiyaç vard?. Arap alfabesinde kaf ve h? harfleriyle gösterilen sesler de Türkçenin eski ve aslî seslerindendir ve maalesef bugün yok olmu?tur.
Nurullah Ataç, Zeki Velidi Togan, Ömer As?m Aksoy, Necmettin Hac?emino?lu gibi baz? yazarlar?n ve ilim adamlar?n?n i?aret ettikleri bu problemlerin yeterince ve cesaretle tart???ld??? söylenemez*. Esasen, harf ink?lab?yla hedeflenen zihnî dönü?üm, öncelikle tart??may? ve mevcut olan üzerinde sürekli dü?ünerek mükemmele ula?man?n yollar?n? aramay? gerektiriyordu. Halbuki, eskilerin Arap alfabesine giydirdikleri dokunulmazl?k ve kutsall?k z?rh?, Lâtin as?ll? yeni Türk alfabesine de giydirilmi?tir. K?sacas?, alfabe de?i?mi?ti; fakat zihniyet kal?plar? devam ediyordu.
Lâtin alfabesine geçen Türk cumhuriyetleri bizim hatalar?m?z? tekrarlamad?lar. Mesela, Azeriler yirmi dokuz harfli alfabemizi oldu?u gibi kabul etselerdi, yirmi-otuz y?l sonra, Azeri Türkçesi, kula??m?za musiki gibi gelen o güzel sesleri kaybederek Türkiye Türkçesinin ya?ad??? trajik ak?beti ya?ard?. Eski ?stanbullular?n konu?tu?u Türkçenin Frans?zca gibi son derece âhenkli bir dil oldu?unu ayr?ca belirtmeye gerek var m?? Yeri gelmi?ken, Abdülhak ?inasi'den Geçmi? Zaman F?kralar?'ndan bir anekdot nakletmek istiyorum:
"Paris'te metroda Halid Ziya ile Hamdullah Suphi birbirlerine rastgelmi?, bir hayli konu?mu?lar. Metrodan ç?karken bir Frans?z yanlar?na gelmi?, mazur görülmesini rica ile, kendisinin dillerin musikisiyle alâkadar oldu?unu ve hangi dille konu?tuklar?n? sormu?. Türkçe oldu?unu ö?renince, ?imdiye kadar bu dili duymak f?rsat?n? bulamad???na müteessir ve ?imdi duydu?una da pek mütehassis oldu?unu söylemi?. 'E?er bu istasyonda inmeseydiniz mahzâ konu?man?z? i?itmek için sizi devam edece?iniz istasyona kadar takip edecektim. Ne eski bir millet oldu?unuz anla??l?yor, zira lisan?n?z bu âhenkli ve musikili inceli?ine ermek için ne uzun zamanlar?n sarf edilmi? olmas? iktiza eder!' demi?."
Bugünkü Türkçe, tarih içinde kazand??? bütün incelikleri ve ses zenginliklerini geride b?rakm??t?r. Art?k konu?tu?umuz Halid Ziya'lar?n, Hamdullah Suphi'lerin âhenkli Türkçesi de?il, a?z?m?zda geveleyip kekeledi?imiz kakofonik bir Türkçedir. Maalesef!
Bu "sorun", x'lerle, w'lerle, q'larla halledilebilir mi dersiniz?
* Nurullah Ataç, Söz Aras?nda'ki denemelerinden birinde ?öyle diyor: "[...] Ne var ki bizim seslerimizi de göstermiyor. Genizden ç?kard???m?z ñ'yi göstermiyor, eskiden Arap yaz?s?n?n h?'s?yla gösterdi?imiz sesi göstermiyor, bizim iki türlü e'miz vard?r, birini göstermiyor. Buna gönlüm katlanam?yor".
Be?ir AYVAZO?LU
|
| |
|
|
