 |
 Çizgi İm 
Fransızca barre (dikey çizgi) ve code sözlerinden oluşan barkod, "Bir ürünün değişik özelliklerini ve fiyatını belirten, elektronik aygıtların okuyabileceği biçimde düzenlenmiş etiket." anlamıyla dilimizde kullanılmaktadır. Bu söz için önerdiğimiz karşılık: çizgi im.
Barkod
|
|
|
|
doğal zayıflama,
özel ders,
orjinal pembe maske,
ozoderm,
tercüme,
maydanoz hapı,
smoky 7,
sandalose,
metrik kılavuz,
psikolog,
african mango,
mesut yar
antakya
biber hapı ile zayıfladı
|
|
|  |
Yabanc? dille e?itim nedir, ne de?ildir |
Bu yaz?da, yabanc? dille e?itimi masaya yat?raca??z, faydal? ve zararl? yönlerini ?mümkün oldu?u kadar? objektif bir ?ekilde incelemeye çal??aca??z.
Yabanc? dilin tan?m?, yabanc? dil ö?renmenin faydalar?
Yabanc? dil nedir? ?nsanlar?n do?du?u ülkede konu?ulmayan, ancak ba?ka bir milletle ileti?im kurmak için ö?renilmesi gereken dile yabanc? dil diyoruz. ?ki yabanc? topluluk birbiriyle anla?abilmek için ya ortak bir dil bilmeli, ya da birbirinin dilinden anlamal?d?r. Olaya yaln?zca iki toplumun birbirinin söyledi?ini anlamas? olarak bakmak yeterli de?ildir; yabanc? dil ö?renildi?inde o toplumun kültür birikimi, tarihsel geli?imi ve de?er yarg?lar? da ö?renilmeye, böylece ili?kiler sa?lamla?maya ba?lar. Ne yaz?k ki, bütün topluluklar?n konu?aca?? ortak bir dil projesi (Esperanto gibi) çok fazla ra?bet görmemi?tir. Geriye kalan ikinci seçenekte ise, genellikle daha geli?mi? olan ülkenin dili ö?renilip konu?ulur.
Yabanc? dille e?itimin tan?m?
Yabanc? dille e?itim nedir peki? Bu yöntem, ülkemizde yayg?n kullan?m alan? bulmu?tur. Bir dersin veya bütün derslerin belli bir yabanc? dille verilmesi, ö?rencilerin sorular?n? bu yabanc? dille sormas?, s?navlar?n, ödevlerin, sunumlar?n bu dille yap?lmas? olarak özetlenebilecek bir süreci kapsar.
Yabanc? dille e?itimin avantajlar?
Yabanc? dille e?itimin baz? belirgin avantajlar? vard?r. Bunlardan biri, genellikle daha geli?mi? ve güncel olan, o yabanc? dildeki kaynaklar?n daha iyi okunup anla??lmas?na yard?mc? olmas?d?r. Bir di?eri de o yabanc? dildeki önemli kavramlar?n ö?renciye ö?retilmesidir. Yabanc?larla ili?kilerde bu kavramlar?n yerine oturmu? olmas?, ayn? zeminde tart??ma olana??na imkân tan?r. Gerekti?i zaman bu kavramlar? yabanc? dilde yazaca?? eserlerde kullanarak, kendi dilinde pek ra?bet görmeyecek olan (bu durumda yabanc?lar?n da içinde bulundu?u geni? bir kitleye ula?mayacakt?r) böyle bir çal??may? daha geni? kitlelere duyurma olana?? do?ar.
Yabanc? dille e?itimin dezavantajlar?
Avantajlar? yan?nda, dezavantajlar? da bar?nd?ran bir sistem olmas?, yabanc? dille e?itimdeki ?u özelliklerle aç?klanabilir: ?nsanlar, genellikle anne karn?nda bir dil ö?renmeye ba?lar ve bu dil do?al olarak ana dil dedi?imiz, o ki?inin do?du?u ülkenin temel dili olur. Bir yabanc? dil ö?renme ise çok daha sonra, en erkeni anaokulu ça??nda, yani do?umdan 5-6 y?l sonra ö?renilmeye ba?lan?r. Dolay?s?yla, insan?n kendini anadiline oranla çok rahat etmedi?i bir ?ekilde ifade etmeye zorlanmas? mümkündür. Bu durum, özellikle altyap?s?n? tamamlamadan özentiyle bu i?e heveslenen ki?i ve kurumlar için çok daha olas?d?r. Her iki dildeki kelime da?arc???n?n birbirine yak?n oldu?u durumlarda bu do?al olarak o kadar sorun olmaz; ancak 5 y?ll?k büyük bir avantajla ?yar??a? önde ba?layan ana dil her zaman önde gider. Bu nedenle ki?i herhangi bir yabanc? dille konu?urken ana dilindeki kadar rahat olamaz. Bunu ba?ka bir örnekle aç?klayabiliriz; anne karn?ndaki bebe?in henüz fazla bir ?derdi? olmad??? için beyin hücreleri geli?irken ö?renme fonksiyonu d??ar?daki sesleri kay?t edecek (anlay?p anlamad??? konusunda bilim adamlar?n?n henüz emin olmad???n? dü?ünmekteyim) ve bunu zaman? geldi?inde kullanmak üzere saklayacakt?r. Bu olay, do?umdan sonra tersine çevrilmi? bir üçgen örne?inde oldu?u gibi (üçgen, tabandan a?a??ya do?ru inildikçe sivrilmeye ba?lar) ö?renme yetene?i ya? artt?kça azalma gösterir. Ö?renme yetene?i yine de 30?lu ya?lara kadar ciddi bir azalma göstermeden devam eder, bu ya?tan sonra art?k yeni bir ?ey ö?renmek eskisi kadar kolay olmaz, o zamana kadar ö?renilen bilgilerden faydalan?lmaya ba?lan?r.
Ülkemizdeki durum
?imdi, k?saca ülkemizde yabanc? dille e?itimin nas?l yap?ld???na bakmaya çal??al?m. Yabanc? dille e?itim, ?u anda Anadolu Liseleri, Süper Liseler ve çe?itli üniversitelerde verilmektedir. Anaokullar?nda da yabanc? dille tan??ma anlam?nda çe?itli giri?imler bulunmaktad?r. Lise düzeyinde yabanc? dille e?itime genellikle özel okul ve kolejlerde çok daha fazla önem verilmektedir. Eleman al?mlar?nda belirli bir üniversite mezunu olman?n verdi?i ?avantaj?, özel liseleri ve kolejleri böyle bir davran??a sürüklemekte, yabanc? sermayeli liselere talebi art?rmakta (bunlar?n ço?unda en az iki yabanc? dil ö?retilmektedir), ve sonuç olarak söz konusu üniversitelere girmek için birbiriyle yar??an insanlar kitlesi olu?turmaktad?r. ?Paray? veren düdü?ü çalar? mantalitesinin çok do?al bir sonucudur bu. ??verenler, ço?u zaman ne getirip ne götürece?inin fark?nda olmadan belli bir üniversite mezunu olan ki?ileri i?e almakta israrc? olmaktad?r. Bunun temelinde de ne yaz?k ki e?itimsizlik ve yanl?? yönlendirme mevcuttur.
Di?er ülkelerle kar??la?t?rma
Yabanc? dille ö?retimin ba?ka ülkelerde nas?l yap?ld???na bakal?m ?imdi de. Geli?mi? ülkelerin böyle bir sorunu olmad??? için onlar genellikle yabanc? dil e?itimi ?eklinde (olmas? gerekti?i gibi) uygulamay? tercih etmekteler; ne de olsa dünyan?n geri kalan k?sm? onlar?n dilini ö?renmeye çal???yor. Avrupa Birli?i?ndeki ülkelerin baz?lar?nda kurulmu? olan Avrupa Birli?i Okullar??nda e?itim yabanc? dille yap?l?r (o ülkenin konu?tu?u dil de?il, bir ?popüler? dil kullan?l?r). Onun d???ndaki okullarda müfredat o ülkenin anadiliyle olur, ancak yabanc? dil e?itimi gerekti?i önemi bulur. Hindistan gibi sömürge anlay???n?n uzun süre hakim oldu?u ülkelerde de yabanc? dilin, sömürge ülkesinin dili olmas? çok do?ald?r. Hindistan vatanda?lar?na bak?ld???nda, ço?u kendi ülkelerinde memnun olmay?p bir f?rsat?n? bulduklar?nda sömürge ülkesine ve onun yanda?lar?na ?kaçmay?? tercih etmektedir, bu da sömürge mant???n?n hiç ?a??r?lmamas? gereken sonuçlar?ndan biridir, sömürge ile kültür asimilasyonu beraber yürüyen ?eylerdir. O ülke vatanda?? kendini sömürge ülkesinin bir vatanda?? olarak görmeye zorlanm??t?r çünkü.
Sonuç
Bu yaz?da, mümkün oldu?u kadar yabanc? dille e?itimi gözden geçirmeye çal??t?k. Kendi vard???m sonuç, yabanc? dil e?itiminin tercih edilmesi, ba?ka bir dil kullanarak e?itimin baz? yararlar? yan?nda genel olarak faydas?z bir yöntem oldu?udur. Amaçlanan ?ey, belli bir bran??n iyi bir ?ekilde ö?retilmesi mi, yoksa o dildeki kavramlar?n yerle?tirilmesi midir? Ülkemizdeki örnekler incelendi?inde, yabanc? dil ö?renmeye çal???l?rken bran?taki kavramlar?n ço?unlukla yerli yerine oturtulamad??? görülmektedir. Bu üniversitelerden birinden mezun olmu?, hattâ ö?retim üyeli?i yapmakta olan hocalar?m?z?n baz? temel kavramlar? bilmedi?ine ?ahit olmaktay?z. Kan?mca zor olan? yapmaktansa, basit ve etkili olan? yapman?n herkese faydas? dokunacakt?r.
Peki ne yap?labilir? Dezavantajlar?ndan kurtularak, yukar?da s?ralad???m?z avantajlar? kazanmak mümkün de?il midir? ?lle de yabanc? dille mi ö?retim yapmak zorunday?z? Ki?isel cevab?m ?Hay?r? olacak. Sistematik bir ?ekilde, lisans düzeyinin her s?n?f?nda okutulacak geni? kapsaml? bir ?Teknik Yabanc? Dil? dersinin yan? s?ra, verilen her derste, ö?retilen kavram?n ilgili yabanc? dildeki kar??l??? da verilerek bu durum pekalâ sa?lanabilir. Takviye yabanc? dil dersleri (konu?ma prati?i, gramer çal??mas?, kompozisyon yazma becerisi vs.) ile genel seviye art?r?labilir, teknik yabanc? dil derslerinde de bran? ile ilgili özel kelimeler yap?lacak çeviri çal??malar?yla ö?renciye kazand?r?labilir. Her ?eyde oldu?u gibi, burada da i?in ?kolay?na kaçma? hastal???na tutuldu?umuz için, altyap?y? haz?rlamadan ?bal?klama? atland???na inand???m bu sistem ?u haliyle faydadan çok zarar getirecektir, durumun ciddile?mesi halinde kimse al?nmas?n, rahmetlinin bahsetti?i gibi ?Küçük Amerika? de?il de, ?Küçük Hindistan? olaca??z gibime geliyor...
Kaynak: bilim.org
|
| |
|
|
